سود پلاسما فراتر از نفت است

بابک یکتاپرست
پزشک

می‌گویند کشورهای زیادی در وضعیت بحرانی خون قرار دارند اما باید دید تعریفمان از بحران چیست. آیا نداشتن فرهنگ اهدای‌خون در یک کشور، یک‌بحران محسوب می‌شود یا نداشتن امکان صادرات فرآورده‌های خونی؟ درباره این موضوع دو مسئله مطرح است. یکی مسئله خون‌اهدایی و فرآورده‌های آن است و دیگری صادرات. در مقوله اهدای خون و فرآورده‌های آن خدا را شکر در وضعیت مناسبی قرار داریم. ما پلاسمای‌خون را به کشورهای پیشرفته اهدا می‌کنیم و در ازای آن داروهایی را وارد می‌کنیم که کفاف مصرف داخل کشور را می‌دهد. در این زمینه و در تأمین این فرآورده‌ها می‌توان گفت نه‌تنها در منطقه بلکه در تمام آسیا پیشتازیم و در صدد آنیم که دانش این کار را هم صادر کنیم. براساس سیاست‌هایی که گذاشته شده است، ما گسترش فرهنگ اهدای خون را در دستور‌کار قرار داده ایم. در این راستا کنگره‌ها و کارگاه‌های آموزشی فراوانی برگزار می‌شود و از کشورهای مختلف حضور پیدا می‌کنند تا از روش‌های ما که  طی سال‌های گذشته از آن بهره‌برده‌ایم، استفاده کنند. در کشورهایی که با بحران مذکور روبه‌رو هستند هنوز، خون پولی مرسوم است؛ یعنی در ازای خون‌دادن به افراد پول داده می‌شود و به این عمل، قاعدتا اهدا گفته نمی‌شود. در بسیاری از کشورهای منطقه و چند کشور آفریقایی کسی برای نجات جان همنوع خود نمی‌شتابد و در اصل زندگی خریدوفروش می‌شود و باز باید خدا را شکر کرد که ما فرسنگ‌ها با این وضعیت فاصله داریم و این مرهون برنامه‌های فرهنگی سالیان سال مسئولان است. مقوله پلاسمای خون هم یک مقوله بسیار خاص است و حساسیت‌های خاص خودش را دارد و ما هنوز با مسئله فرآورده‌های آلوده‌ای که از سوی فرانسوی‌ها وارد کشور شد، دست و پنجه نرم می‌کنیم و آن را فراموش نکرده‌ایم. حال قراردادهایی که بسته‌شده با حساسیت‌های بیشتری روبه‌رو است. در بحث پلاسما، بخشی از آن برای نیاز خود کشور قابل استفاده است و بخش مازاد آن به‌دلیل ماندگاری بالای آن تا یک‌سال، قابلیت ارسال به کشورهای پیشرفته را دارد و می‌توان در ازای آن داروهای مورد نیاز را وارد کشور کرد. به دلیل بیماری‌های جغرافیایی موجود نمی‌توان درباره صادرات آن خیلی ساده صحبت کرد. یک‌سری از بیماری‌ها در بعضی از مناطق یا گروه‌ها همه‌گیر است و باید با وسواس زیادتری در این زمینه قدم برداشت. به هر حال خون و فرآورده‌های آن مثل نفت نیست؛ این‌جا بحث سلامت و جان انسان‌ها مطرح است، ولی اگر بتوانیم پلاسما را در حدی صادر کنیم که داروهای وارداتی جایگزین آن بیش از مصرف داخلی باشد و زمینه‌های صادر کردن آن داروهای مازاد ایجاد شود، حتی از اقتصاد نفتی هم می‌تواند سودآورتر باشد.